Điều gì giúp phân biệt giữa diễn viên “làm công” hạng trung bình và một diễn viên xuất sắc, ghi dấu ấn sâu đậm? Đã có lúc người ta nghĩ rằng những tố chất làm nên một diễn xuất tuyệt vời là không thể lý giải và truyền thụ được. Tuy nhiên, trong vòng 20 năm qua, đã có rất nhiều tiến bộ trong công việc đào tạo diễn viên, và nhiều tố chất đã được lý giải. Nếu bạn tìm thấy một trong vài khóa đào tạo diễn viên cao cấp, bạn sẽ gặt hái được nhiều tố chất này bên trong mình với những kết quả rất nền tảng.
Đây là một vài đặc điểm của những diễn viên tuyệt vời: một dòng chảy cảm xúc và trực giác một cách tự nhiên và liền mạch trong cơ thể và giọng nói; một sự hiểu biết về cách tạo ra sự sống – và – cái chết, diễn xuất theo từng khoảnh khắc; một trí tưởng tượng sinh động; một cơ thể và giọng nói có khả năng kể tất cả mọi câu chuyện.
Chúng ta sống trong một thế giới nguy hiểm, con người rất nhạy cảm, chỉ biết bản thân mình và bị thiểu năng về cảm xúc. Giao tiếp với người khác có thể gây ra những thương tổn, thường trầm trọng hơn những gì chúng ta có thể ý thức được. Cuộc đời gạt bỏ chúng ta đi. Chúng ta gồng mình lên và xây cho mình những bức tường tâm lý để bảo vệ quanh mình. Sự thôi thúc muốn chối bỏ cảm xúc của bản thân thật khó cưỡng lại được với phần lớn chúng ta. Cảm xúc không phải là một thứ đáng vui thích. Chúng ta sống trong một nền văn hóa đầy rẫy những sự nghiện ngập và gây mất tập trung, lôi kéo chúng ta ra khỏi sự hiểu biết mình là ai ở tầng nghĩa sâu nhất. Chúng ta thường xuyên quên mất mình là ai và những trải nghiệm sâu sắc nhất về cuộc sống mà chúng ta có, bởi vì như vậy có lẽ dễ dàng hơn.
Vì thế khi chúng ta cần diễn xuất và trải nghiệm hiện thực của một nhân vật, chúng ta bị bế tắc. Những diễn viên xuất sắc hiểu xu hướng bị gạt bỏ của con người. Con người đấu tranh chống lại xu hướng đó. Có thật nhiều cách để sống chậm lại và làm cởi mở con người của chúng ta: tập yoga, đi mát xa, thiền, Aikido, đi dạo, lái xe đường dài, ăn đủ chất, cai thuốc lá, rượu bia..v.v Một điều rất quan trọng là bạn cần liên tục tim kiếm cách để sống chậm lại và cởi mở cảm xúc của mình hơn.
Rất nhiều phương pháp đào tạo diễn xuất từ chối xem xét những bức tường cảm xúc mà người diễn viên mang theo vào vai diễn, những phương pháp này cho rằng chỉ cần biết mục tiêu của nhân vật và thực hiện hành động là các bạn sẽ được giải phóng khỏi những bế tắc cảm xúc này. Học cách theo đuổi mục tiêu và thực hiện hành động là một phần quan trọng trong đào tạo diễn viên, nhưng thường thì điều này không giải phóng được tài năng của diễn viên nếu chính họ bị rào cản.
Có hàng trăm bài tập giúp bạn giải phóng rào cản cảm xúc, nhưng rất nhiều giáo viên không bận tâm tới nội dung này trong lớp của họ.
Bạn có chắc rằng bạn có thể đưa mình vào bất cứ vùng cảm xúc nào mà chất liệu kịch yêu cầu? Thường thì, những diễn viên tài năng nhất và nhạy cảm nhất chính là những người dễ dựng lên rào cản và bị “mất điện” nhất. Điều này có lý bởi vì những diễn viên tài năng và nhạy cảm là những người có xu hướng muốn trốn tránh những trải nghiệm cuộc đời sâu sắc của mình – họ có nhiều thứ nhất để chạy trốn khỏi nó. Không hề dễ dàng để giữ trạng thái cởi mở, bình thản, và hiện diện. Nhưng đây là điều kiện tất yếu nếu bạn muốn trở thành một diễn viên tuyệt vời.
Nghề diễn là một nghề khó. Theo đuổi nghiệp diễn viên là một cuộc đấu tranh liên tục. Và phần lớn chúng ta muốn hòa nhập tốt với các bạn diễn. Chúng ta muốn những lớp học diễn xuất có tính động viên cao và muốn hỗ trợ lẫn nhau khi thử vai. Chúng ta muốn những người đang chọn vai có được những thông điệp rõ ràng, rằng chúng ta là những người rất dễ dàng để làm việc cùng trong phòng tập 8 tiếng một ngày trong nhiều tuần.
Nhưng chính vì thế nhiều diễn viên trẻ quá bận rộn làm hài lòng lẫn nhau nên những tố chất này cũng bị lẫn vào trong nghiệp diễn. Các chất liệu kịch thường không bao giờ nói về những nhân vật sống thanh bình bên nhau suốt cuộc đời. Nếu bạn muốn diễn xuất của mình ấn tượng, bạn cần học cách chuyên nghiệp và lịch sự sau cánh gà, và cùng lúc đó biết gây ra chiến tranh đủ kịch tính như Titanic trong lúc mình diễn.
Nhiều diễn viên mới vào nghề không biết cách làm sao để đạt được điều này. Rất nhiều kịch bản ngày nay, nhất là kịch bản truyền hình, không cung cấp cho diễn viên các mâu thuẫn được viết sẵn một cách kịch tính. Bạn chỉ nhìn vài dòng trên trang giấy và cảnh diễn chẳng có vẻ gì là ý nghĩa. Bạn cần tự mình tăng chiều sâu cho cảnh nếu bạn muốn được nhớ đến. Stella Adler gọi đó là “called it “Chọc giận tình huống”. Diễn viên tuyệt vời học cách làm thế nào để làm điều này bằng cách nghiên cứu kịch nghệ trong nhiều năm.
Bạn cần một nơi để học điều này, nơi bạn không bị phạt vì làm sai, một lớp học diễn xuất thực sự.
Trong một lớp học diễn xuất thực sự, bạn cần học cách làm sao để chủ động, chứ không đơn giản chỉ làm những gì được đạo diễn bảo. Bạn cần học và biết tại sao người ta lại tranh đấu lẫn nhau. Bạn cần học về các mối quan hệ. Bạn cần học trải nghiệm sự dễ tổn thương của mình, về việc sự dễ tổn thương này là đòn bẩy cho các mâu thuẫn giữa người và người như thế nào. Bạn cần học về các tính cách điển hình, những thói quen trong các mối quan hệ và tâm lý con người. Khi bạn học điều đó, trí tưởng tượng của bạn sẽ bay xa. Và cả diễn xuất của bạn cũng vậy.
Chúng ta sống trong một nền văn hóa làm nhiễu loạn tất cả các xúc giác: ánh sáng, âm thanh, hoạt hình, phim, nhạc, máy tính, xe hơi, tàu ngầm, âm thanh thành phố..v.v Chúng ta liên tục bị kích thích. Vì thế chúng ta không sử dụng nhiều trí tưởng tượng, bởi vì phần lớn những gì ngoài kia đang thay thế những gì chúng ta có thể tưởng tượng được. Đây là một vấn đề trầm trọng với những diễn viên trẻ. Trí tưởng tượng của họ bị cạn kiệt so với những diễn viên từ thế hệ trước. Bạn không cần phải tưởng tượng là đang nghịch cát cùng ai đó. Bạn đã có máy tính và ti vi.
Diễn xuất tuyệt vời đến từ trí tưởng tượng được phát triển mạnh – phần vô thức của bạn, thế giới mộng mơ vĩ đại và vô tận. Là một diễn viên trong thế giới công nghệ, bạn càng cần phải làm việc chăm chỉ hơn để phát triển và kết nối với trí tưởng tượng của mình.
Cuối cùng, diễn viên tuyệt vời cần có cơ thể và giọng nói biểu cảm và linh hoạt kết nối với trí tưởng tượng bay xa của họ. Thật đáng ngạc nhiên khi rất ít diễn viên trẻ được đào tạo về giọng và cơ thể.
Tất cả những gì bạn có để kể chuyện là cơ thể và giọng nói của mình, và trí tưởng tượng mà bạn kiểm soát chúng. Cơ thể và giọng nói của bạn cần có khả năng tô lên thật nhiều màu sắc – đầy đủ các sắc thái, trong thể chất cũng như trong âm điệu. Bạn cần có một kho tàng “từ vựng” chuyển động và âm thanh. Câu chuyện khác nhau sẽ đòi hỏi những ngôn ngữ cơ thể và giọng điệu khác nhau. Bạn chỉ có cơ hội phát triển và mở rộng giọng nói và cơ thể của mình trong các lớp học diễn xuất, giọng nói và chuyển động.
Thật buồn khi nhiều diễn viên nghĩ rằng họ có thể học diễn xuất ngay tại trận. Bạn không học những công cụ mà diễn viên tuyệt vời sử dụng ngay tại trận, bạn sẽ không trải nghiệm sự khám phá giọng và chuyển động ngay tại trận. Diễn xuất không phải là lúc bạn học những gì bạn cần học trước đó. Nếu bạn nghĩ rằng bạn có thể học diễn xuất ngay tại chỗ, hoặc trở thành diễn viên giỏi mà không được đào tạo, bạn đã có một tư tưởng sai lầm về việc làm thế nào để trở thành diễn viên giỏi.
Giọng và cơ thể của bạn cần được đào tạo xuyên suốt sự nghiệp. Bạn cần học các lớp về giọng và chuyển động cho phép bạn kết nối giữa giọng và cơ thể mình với trí tưởng tượng của bản thân. Nhiều phương pháp luyện giọng và chuyển động thiên nhiều vào kỹ thuật và bỏ quên đi phần tưởng tượng. Các giáo viên luyện giọng truyền thống sẽ tập trung vào kỹ thuật thở và các nốt. Việc này ngắt kết nối diễn viên và người ca sỹ với trí tưởng tượng của họ – một tin thật buồn. Các giáo viên dạy chuyển động truyền thống sẽ dạy những lớp học nơi mà kỹ thuật chuyển động được đề cao, và không quan tâm đến khía cạnh kể chuyện hoặc trí tưởng tượng – một tin cũng rất buồn!
Hãy tìm kiếm, dù rất hiếm, những giáo viên luyện giọng và chuyển động biết kết nối chuyển động và giọng với trí tưởng tượng. Bạn cần phải có một xúc cảm dễ dàng với giọng và thể chất.
Có rất nhiều yếu tố khác cần có để trở thành một diễn viên tuyệt vời. Những ngày này, một số diễn viên ảo tưởng rằng các diễn viên giỏi không cần phải học. Và nhiều diễn viên cho rằng đi học là điều cực chẳng đã, hoặc chỉ đi học khi đang ế việc.
Những diễn viên thế hệ trước biết nhiều hơn. Họ biết rằng các bài học cơ bản mà bạn mới học sẽ là những bài tập mà bạn thực hiện suốt sự nghiệp làm diễn viên. Họ biết rằng những bài học nâng cao chỉ có thể được khám phá trong các lớp học, chứ không phải tại trận. Họ biết rằng việc học diễn xuất là vô tận, nhiều hơn bất cứ nghề nghiệp nào khác. Họ không sỉ nhục nghề diễn. Họ có sự tôn trọng sâu sắc dành cho nghiệp diễn. Nếu bạn biết điều này, bạn đã biết nhiều hơn rất nhiều diễn viên mới vào nghề khác.
Nhưng tôn trọng chưa đủ, bạn cần hành động. Bạn có thể bắt đầu đăng ký ngay lớp học diễn xuất, luyện giọng và tập với cơ thể mình hàng ngày.
